Webinars en Podcasts (NL)

Als je aan vernieuwende leermethodes denkt, dan is het gebruik van webgebaseerde tools niet ver weg. Meer nog, er zijn ondertussen al zoveel nieuwe leertechnologieën zodat men op den duur de bomen door het bos niet meer ziet. En daar willen we vandaag verandering in brengen. Wat is nu precies het verschil tussen een podcast en een webinar? En een webcast, dat bestaat toch ook, he? Wat is dat dan precies?

Een podcast heeft volgende kenmerken:

  • Er wordt media (audio, video of pdf) geplaatst op het internet.
  • Die media is afspeelbaar via een browser, maar ook via mobiele apparaten.
  • Deze is downloadbaar en kan dus naderhand offline beluisterd worden.
  • Het bepalende kenmerk is dat podcasts altijd te raadplegen zijn via RSS-feeds. Bij een podcast wordt er dus dieper ingegaan op een onderwerp via episodes en deze worden op regelmatige basis online geplaatst worden. Via de RSS-feeds weet je wanneer er een nieuwe episode online staat.
  • 1-to-many: het is een tool waarbij één persoon zich richt tot een groter aantal deelnemers. Er is veel publiek mogelijk, maar geen mogelijkheid tot interactie.

Wat kenmerkend is voor een webinar:

  • Een lezing, workshop, college of soortgelijke presentatie die te bekijken is via het internet.
  • Een webinar houdt zowel video als audio in.
  • Deze wordt live uitgezonden met de mogelijkheid om deze naderhand nog te kunnen herbekijken. Hiermee onderscheidt het zich van een educatief filmpje dat op voorhand opgenomen en geëditeerd wordt.
  • 1-to-many: Er is veel publiek mogelijk, maar er zijn beperkte mogelijkheden tot interactie. Toch zijn de interactiemogelijkheden groter dan bij podcasts:  je kan een poll opstellen van tijdens het webinar of vragen stellen via chat.
  • Een webinar onderscheidt zich van een webcast doordat er bij deze laatste een publiek aanwezig is, terwijl er bij een webinar meestal alleen een spreker en een facilitator is. Het doel bij een webcast is om een groter publiek te hebben bij een evenement, terwijl het doel bij een webinar is om een kennis over te dragen of informatie te verspreiden.

Wanneer Podcasts en Webinars gebruiken?

In een omgeving waar tijd een kostbaar goed is, is het gebruik van webgebaseerde technologieën een goede manier om tijd en geld te besparen wanneer we spreken over opleidingen. Een podcast en een webinar is te volgen vanuit eendere welke plaats waardoor  reistijd en –kosten bespaard worden.

Ook de opleidingstijd bij podcasts en webinars is door de band genomen korter dan in een klassikale training. De duur van een sessie mag immers niet te lang zijn zodat de aandacht van de deelnemers zo goed mogelijk behouden blijft. Dit zorgt ervoor dat de opleiding of de inhoud die gezien wordt zeer to-the-point is. Let wel, dit is niet altijd mogelijk en hangt af van het opleidingsonderwerp. Hierbij dient er ook opgemerkt te worden dat de tijd om nieuwe zaken te verwerven nog altijd in acht moet genomen worden.

Bovendien moet de opleiding ook op te delen zijn in beheersbare opleidingsdeeltjes. Een webinar of een podcast wordt vaak in de vorm van een serie van korte episodes aangeboden, hoewel een webinar ook eenmalig kan aangeboden worden.

Het aantal deelnemers dat deelneemt speelt een minder grote rol dan bij klassikale opleidingen. De opleiding zal altijd plaatsvinden, ongeacht er veel of weinig deelnemers zijn. Het aantal deelnemers heeft natuurlijk wel een effect op de rendabiliteit van de investering in de opleiding en op de mate van interactiviteit die er kan zijn tijdens een webinar.

Zowel podcasts als webinars kunnen opgenomen worden op het moment zelf zodat deze door de deelnemers op een later tijdstip herbekeken kunnen worden. Op die manier kunnen nieuwkomers of andere werknemers die op het moment van de opleiding zich niet konden vrijmaken zich inwerken in een bepaalde materie door de opnames te herbekijken.

Succescriteria

Het succescriterium waar veel rond draait bij webgebaseerde opleidingstechnologieën is ongetwijfeld ‘aandacht’. Bij podcasts en webinars is dat nog meer het geval dan bij virtual classrooms omdat bij de eerste twee tools de vrijblijvendheid groter is. Bij virtual classrooms ziet de lesgever de deelnemers nog. Om die reden is het aan te raden om de duur van een webinar, een podcast, een virtual classroom, … te beperken tot maximaal 90 minuten. Podcasts worden zelfs nog korter gehouden.

Een tweede tip is om de interactiviteit zoveel mogelijk te stimuleren. Dit kan bij een webinar door zoveel mogelijk de chatfunctie te gebruiken (en deze ook te laten zien aan alle deelnemers), om zoveel mogelijk open vragen te stellen tijdens de sessie of om op regelmatige basis polls op te zetten. Bij een podcast kan er in het kader van een opleiding gewerkt worden met opdrachten of vragen die beantwoord moeten worden na het einde van een podcast.

Ten slotte zijn een goede internetverbinding, een goede Flash Player en luidspreker of koptelefoon zaken die in orde moeten zijn. Wanneer je een webinar of een podcast wil organiseren, kan er best gezorgd worden voor een degelijke checklist die toelaat dat alle technische zaken op voorhand nagekeken worden. Voorzie ook ondersteuning wanneer dit niet het geval zou zijn. Er zijn bijvoorbeeld bepaalde tools voor webinars die moeilijk door firewalls geraken…

Doelpubliek

De ideale webinar- of podscastdeelnemer ziet er als volgt uit:

  • Helemaal in de wolken van de mogelijkheden van moderne webgebaseerde opleidingstechnieken.
  • Iemand die graag korte, gecondenseerde stukjes informatie heeft als input en hier verder mee aan de slag gaat.
  • Grote mate van zelfstandigheid tijdens het leerproces.
  • Iemand die niet noodzakelijk de sociale context nodig heeft van een klassikale opleiding, maar die wel optimaal gebruik maakt van de tools die interactiviteit stimuleren. Immers, hoe meer interactiviteit en uitwisseling van kennis en ervaringen tussen de deelnemers, hoe hoger het niveau van wat er geleerd wordt.

Doordat de (directe) tijdsinvestering in een webinar en een podcast kleiner is dan bij een klassikale opleiding, kan deze opleidingsvorm ook een argument zijn om mensen te overtuigen die vinden dat opleiding een verspilling is van tijd.

Hoe starten met Webinars en Podcasts?

Er bestaan verschillende tools op de markt om zelf webinars (Webex of GotoWebinar) of podcasts (Audacity) op te nemen als bedrijf. Voordat je hieraan begint is het wel belangrijk om na te denken of dit de moeite waard is. De investering in materiaal om de opleidingen op te nemen (camera, microfoon, recorder) is niet klein. Ook vergt het enige technische kennis en ervaring om met een webinar en een podcast aan de slag te gaan. Indien je toch graag een webinar of een podcast zelf opneemt zijn er op de markt ook aanbieders van ‘webinarstudio’s’ en ‘podcaststudio’s’.

De makkelijkste manier om te starten met webinars of podcasts is om zich in te schrijven bij een externe opleider. Op de commerciële markt zijn er verschillende aanbieders. Wanneer je hiermee aan de slag wil gaan, hou dan rekening met volgende tips:

  • Hoewel het mogelijk is om een grote groep deelnemers toe laten, is het toch aangeraden om de doelgroep, de doelstellingen en de inhoud van het webinar en podcast op voorhand goed vast te leggen. Immers, de inhoud moet een goede focus hebben om de aandacht zo maximaal mogelijk vast te houden.
  • Bepaal de dag, tijdstip, duur en opzet van het webinar en de podcast. De deelnemers krijgen op voorhand een link doorgestuurd waarmee ze zich moeten inloggen op het moment van het webinar.
  • Welke interactie wordt er gebruikt: chat, call to action, polls, enquête en/of toets.
  • Zorg ervoor dat technisch alles in orde is.