Blended en e-learning (NL)

Er bestaan veel verschillende definities van e-learning. De Europese commissie, bijvoorbeeld, definieert e-learning als volgt: “Het gebruik van internet en van de nieuwe multimediatechnieken om de opleidingskwaliteit te verhogen, om toegang te geven tot informatiebronnen en diensten en om de samenwerking en uitwisseling op afstand mogelijk te maken.” Binnen e-learning worden verder 2 soorten onderscheiden:

  • De synchrone e-learning: een type afstandsleren waarbij, naast de inhoud die digitaal beschikbaar is, ook rechtstreekse en onmiddellijke communicatie voorzien is, bijvoorbeeld via Skype of chat
  • De asynchrone e-learning: afstandsleren waarbij de inhoud digitaal beschikbaar is, maar waar er een uitgestelde communicatie is tussen trainer en trainee, bijvoorbeeld via e-mail.

Blended learning is een gemengde leermethode waarbij klassikaal onderwijs gecombineerd wordt met e-learning. Dankzij deze methode kan men een traditionele opleiding uitbreiden en vervolledigen door online inhoud aan te bieden.

NOW.be en de Agence Wallonne des Télécommunications hebben in 2012 een bevraging gedaan bij 391 bedrijven over het gebruik van deze technieken. Hierna volgen enkele interessante resultaten van deze bevraging:

  • 84% van de bedrijven met meer dan 500 werknemers stellen online opleidingstrajecten voor of beginnen deze trajecten voor te stellen (tegenover 78% in 2011 en 65% in 2010)
  • 5% van de bedrijven verklaren dat ze deze techniek niet willen toepassen (tegenover 15% in 2010)
  • 80% van de bedrijven van meer dan 500 werknemers gebruiken op maat gemaakte e-learning modules
  • 88% van de bedrijven van meer dan 500 werknemers stellen opleidingen voor die gebaseerd zijn op blended learning (tegenover 56% in 2011 en 47% in 2010)

Wanneer kan blended learning en e-learning gebruikt worden?

E-learning vormt om meerdere redenen een interessant alternatief voor de klassieke opleidingsvormen. E-learning heeft op langere termijn een lagere kost, vooral de opleiding voor een groot aantal werknemers kan gebruikt worden. In een e-learning moeten er geen opleidingslokalen voorzien worden en moeten er geen opleiders betaald worden. Bovendien hebben de deelnemers geen verplaatsingskosten.

E-learning is eveneens een efficiënte methode wanneer men een gelijkvormige inhoud wil bijbrengen bij een grote groep mensen, die moeilijk via een klassikale opleiding bereikt kunnen worden (bijvoorbeeld de mission statement van een bedrijf). Het feit dat de inhoud gelijkvormig is, betekent niet dat alle deelnemers de materie op dezelfde manier verwerken. Sommigen hebben meer tijd nodig voor één bepaald onderwerp terwijl anderen langer studeren op een ander onderwerp. Een voordeel van e-learning is juist dat iedere deelnemer zich kan concentreren op het gedeelte van de materie waar hij het meeste nood aan heeft, zowel op theoretisch als op praktisch vlak.

Het merendeel van de e-learningopleidingen werden ontwikkeld om cognitieve vaardigheden te verwerven (kennis en begrip vergroten, instructies en methodes toepassen in nieuwe omstandigheden). Het versterken van vaardigheden op relationeel vlak (bijvoorbeeld het actief luisteren, het presenteren, het onderhandelen) gebeurt best via blended learning. Via e-learning kan de theorie aangeboden worden, terwijl de praktijk ingeoefend kan worden via rollenspelen, kan de feedback gegeven worden in interactieve sessies.

Succescriteria

E-learning is een tamelijk recente methode, die snel evolueert, parallel met de ontwikkeling van de nieuwe technologieën. Om efficiënt te zijn moet de e-learning op maat en aangepast zijn aan de gebruikers. Er moeten middelen voorzien worden om het leren te evalueren. Men kan bijvoorbeeld met regelmatige tests verifiëren of de trainee de materie verworven heeft.

Opvolging is een essentieel onderdeel van e-learning. Enerzijds vanuit het bedrijf: nagaan of de modules doorlopen zijn, tijd gespendeerd aan e-learning, …. Anderzijds laat je best de deelnemers de voorgestelde e-learning evalueren: moet de inhoud van de e-learning aangevuld worden, worden de opleidingsdoelstellingen met e-learning bereikt,….

De opgeleide persoon speelt een grote rol in het al of niet slagen van de e-learning. Iedereen leert op zijn manier en moet daarom met de nodige kennis van zaken kunnen kiezen voor de ene of de andere opleidingstechniek. Wanneer de keuze gemaakt is dan moet de trainee zich voorbereiden op de e-learning. Wie deelneemt aan een e-learning moet zelf zijn leerritme bepalen en daarom bijzonder gemotiveerd zijn. Als trainee moet men goed zijn tijd kunnen beheren en beschikken over goede leercapaciteiten. Als bedrijf kan er eventueel een opleidingslokaal voor e-learning voorzien worden.

In 2010 is er een internationale kwaliteitsnorm opgesteld, de ‘Open ECBCheck’, die online kan geraadpleegd worden. Deze tool laat bedrijven toe om de efficiëntie van de e-learning te evalueren en om de e-learning constant te verbeteren dankzij de samenwerking tussen peers.

Blended learning kan ook bijdragen tot het succes van e-learning. We kunnen de doeltreffendheid van een opleiding vergroten door het individuele leren te combineren met praktijksessies in groep. Dit zal de deelnemers toestaan om de online geleerde zaken in de praktijk te oefenen en om vragen te stellen over de gedeeltes die niet begrepen werden.

Doelpubliek

Gezien flexibiliteit het belangrijkste kenmerk van de e-learning is, is deze uitermate geschikt voor de opleiding van een groot aantal mensen die zich al dan niet op dezelfde plaats bevinden. Men kan immers op eender welke plaats en op ieder moment toegang hebben tot de leerinhoud. Er moet wel steeds op gelet worden dat de mensen die een opleiding krijgen via e-learning gemotiveerd zijn en het als een voordeel ervaren om te kunnen leren op eigen ritme.

Het is belangrijk om opleidingen met blended learning te voorzien voor de mensen die groepsinteractie nodig hebben of voor diegenen die nood hebben aan feedback tijdens het leren. Blended learning laat toe dat de trainees de theorie in de praktijk kunnen toepassen, dat ze eventueel vragen kunnen stellen en dat ze zich gesteund voelen.

Hoe starten met blended of e-learning?

Eerst en vooral moeten de doelstellingen vastgelegd worden: welke vaardigheden moeten verworven worden, welke e-learning zal er gebruikt worden (al of niet blended, synchroon, asynchroon…). E-learning wordt gekozen in functie van parameters op het vlak van organisatie, kennis, pedagogie en de noden van de deelnemers.

In het geval van blended learning moeten we (in het opleidingsplan) vastleggen welke leerstof online zal aangeboden worden en welke aspecten tijdens de groepssessies zullen behandeld worden.