Intuïtie en leiderschap

“Etre sûr sans en être certain” (Dr. Agor)

Colin Powell, de vroegere staatssecretaris van de V.S., meent dat een leider een beslissing moet kunnen nemen wanneer hij beschikt over 40 à 60% van de noodzakelijke informatie. Een goede leidinggevende kan de ontbrekende informatie namelijk compenseren door gebruik te maken van ervaring en intuïtie.

In het kader van intuïtie en leiderschap moet ook Steve Jobs, de voormalige CEO van Apple, genoemd worden. Deze heeft altijd vertrouwd op zijn intuïtie als leidinggevende wanneer hij terechtkwam in ingewikkelde situaties of zelfs in situaties die zonder uitweg zijn voor de meesten onder ons. Het leiderschap van Steve Jobs toont aan dat het nemen van beslissingen geen wetenschap is maar een kunst. De leidinggevende moet de situatie voor een deel kunnen ‘aanvoelen’. Hij moet de feitelijke gegevens evalueren en tegelijkertijd rekening houden met het eigen instinct. Steve Jobs formuleerde het als volgt: “Have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become.”

Naar een definitie van intuïtie

Wanneer we het over leiderschap hebben dan duikt het concept intuïtie geregeld op. Het is moeilijk om intuïtie te definiëren of om te beschrijven hoe ze best gebruikt wordt. Het wordt nog moeilijker wanneer we moeten bepalen of intuïtie betrouwbaar is. Intuïtie is geen concreet meetbaar gegeven dat eenvoudig beschreven kan worden. Er bestaan niettemin enkele goede omschrijvingen in de literatuur: « The intuitive mind tells the logical mind where to look next » (Dr Jonas Salk) of « Etre sûr sans en être certain » (Dr Agor). Dankzij onze intuïtie weten we dat we op deze of gene manier moeten handelen, maar we weten niet waarom.

Ieder van ons beschikt wel over intuïtie maar we slagen er niet allemaal of niet altijd in om die toe te passen in ons leiderschap. Wat zeker is, is dat onze intuïtie het best functioneert tijdens de activiteiten waarin we uitblinken (Uit: The 21 irrefutable laws of leadership, John C. Maxwell). Iemand die bijvoorbeeld een goede spreker (voor een groep) is, zal het moeilijk vinden om een slechte spreker te helpen met het voorbereiden van zijn tekst of met het vasthouden van de publieksaandacht. Dat komt  omdat de talentvolle spreker op een instinctieve manier weet (of voelt) hoe hij te werk moet gaan, zonder dat hij dit concreet kan uitleggen.

Wanneer is intuïtie noodzakelijk?

Hoewel intuïtie op elk moment nuttig kan zijn, is ze onontbeerlijk in de volgende gevallen:

  • Wanneer er informatie te kort is of wanneer er geen tijd is om de informatie te verzamelen
  • Wanneer er te veel informatie is of wanneer de gegevens zich tegenspreken
  • Wanneer meerdere gelijkwaardige oplossingen voor handen zijn

Intuïtie is dus onontbeerlijk om problemen op te lossen die niet kunnen opgelost worden aan de hand van de objectieve gegevens.

In sommige gevallen zal de leidinggevende spontaan de juiste oplossing zien en weten welke stappen hij moet zetten zonder dat hij zal kunnen zeggen waarom; hij zal het aanvoelen op basis van zijn ervaring en van zijn intuïtie.

Hoe kunnen we een intuïtieve beslissing nemen en het risico op vergissing zo klein mogelijk maken?

De meesten onder ons kunnen goed leiderschap leren en daarbij bewust werken aan intuïtie, die verder versterkt zal worden.

Hoe kunnen we werken aan onze intuïtie? Hier alvast een voorzet: in het Amerikaans voetbal gebeurt het bijvoorbeeld dat coaches vragen aan de quarterbacks om opnames van vroegere wedstrijden uit het hoofd te leren. Op die manier kunnen de voetballers instinctief reageren wanneer ze op het terrein in een gelijkaardige situatie terechtkomen. Doordat ze vele keren gekeken hebben naar bepaalde handelingen en doordat ze deze handelingen gememoriseerd hebben, kunnen ze intuïtief reageren, zonder kostbare tijd te verliezen met het bewust analyseren van de situatie.

We ontwikkelen onze intuïtie door de ervaring of door zoveel mogelijk informatie te verzamelen over gelijkaardige situaties in het verleden en te onthouden wat de terugkerende elementen zijn.

Hierna volgen nog enkele aandachtspunten voor wie de efficiëntie van zijn intuïtieve beslissingen wil vergroten:

  • Aandachtig luisteren: Door aandachtig te luisteren naar wat de mensen rondom ons zeggen krijgen we zo veel mogelijk informatie over de situatie. Hoe meer gegevens we krijgen, hoe sneller we een structuur ontdekken, hoe beter we gegevens uit het verleden kunnen linken aan die structuur, hoe duidelijker we zicht krijgen op de richting die gekozen moet worden.
  • Nadenken alvorens een beslissing te nemen: We moeten controleren of ons waarnemingsvermogen niet gehinderd wordt door onze emoties. Aarzel niet om de mening te vragen van een expert in uw omgeving. Zo kan u controleren of de acties die volgens uw intuïtie nodig zijn wel degelijk van toepassing zijn op de situatie.
  • Communiceren: We moeten proberen om de stappen die we intuïtief aanvoelen aan anderen te verklaren aan de hand van concrete gegevens. We doen dit bijvoorbeeld door een intuïtieve beslissing uit te leggen aan de hand van meetbare elementen. Op die manier zullen we bovendien verplicht worden om na te denken over onze eigen beslissing door ze op een kritische manier te analyseren.
  • Leren om emoties te herkennen en te interpreteren: Onze emoties zijn betrouwbare getuigen van vroegere ervaringen. We moeten de betekenis van onze emoties ontdekken en weten of ze ons kunnen helpen om een goede intuïtieve beslissing te nemen. Rekening houden met emoties is nuttig zolang het op een correcte manier gebeurt.
  • Een goede leeromgeving creëren: Onze werkomgeving moet het toelaten dat we ons vergissen. We leren namelijk van onze vergissingen omdat we er altijd belangrijke informatie uit zullen halen voor de toekomst. Op die manier verbeteren we onze intuïtieve beslissingen.
  • Situaties uit het verleden bestuderen en analyseren: We kunnen structuren en kritische acties onthouden wanneer we situaties uit het verleden van dichtbij bestuderen, zoals reeds bewezen is op het vlak van sport. Ook op die manier kunnen onze intuïtieve beslissingen ontwikkeld worden.

Bovendien kennen we allemaal het gezegde dat de nacht raad brengt. Studies hebben aangetoond dat onze intuïtieve vermogens zich situeren in de rechterhersenhelft. Er is ook gebleken dat intuïtie meer te maken heeft met het onderbewuste dan met het bewustzijn. Daarom kunnen onze gedachten intuïtiever worden op het moment dat we gaan slapen of bij het wakker worden. Dit zijn de twee momenten waarop we helemaal ontspannen zijn maar toch wakker. Ons onderbewuste kan dan ervaringen en voorbije gebeurtenissen overlopen en er de terugkerende elementen eruit weerhouden. Het is mogelijk dat ons onderbewuste de oplossing gevonden heeft tegen dat we opstaan.

“Intuition will tell the thinking mind where to look next” (Jonas Salk)

Wanneer kunnen we dus vertrouwen op onze intuïtie en wanneer niet? Het beste is om rekening te houden met intuïtie en tegelijkertijd de beschikbare gegevens objectief te analyseren. Vergeet ook niet om de mening te vragen van de mensen in uw omgeving. Probeer hen uit te leggen waarom u denkt dat uw beslissing de goede beslissing is. Luister aandachtig naar hun reacties en hun vragen. Dit is een goede manier om nog eens rustig na te denken over uw oplossing. Volg uw hart maar gebruik tegelijkertijd uw verstand!

Bronnen

1 antwoord

Trackbacks & Pingbacks

Reacties zijn gesloten.